عکس 1عکس 2عکس 3
اخبار


بیماری هایی که پروستات را درگیر می کنند- اختلال در دفع ادرار در مردان ١٤٠١/٩/٧
منبع خبر :

بیماری هایی که پروستات را درگیر می کنند

شاید همگی ما در بین اعضای خانواده یا نزدیکان خود شاهد بروز مشکلات مربوط به پروستات باشیم. در واقع بروز مشکلات پروستات در مردان بالای 50 سال امری بسیار شایع است. پروستات غده ای کوچک در مردان است که به تولید اسپرم کمک می کند و دقیقا در زیر مثانه و جلوی رکتوم قرار گرفته است. این غده به دور مسیری که ادرار و اسپرم را از بدن خارج می کند (پیشابراه یا مجرای ادرار) پیچیده شده است. این غده با افزایش سن بزرگتر می شود و اگر اندازه آن خیلی بزرگ شده باشد باعث بروز مشکلات سلامتی در فرد می گردد. با توجه به موقعیت آناتومیکی پروستات اصلی ترین علایمی که متعاقب درگیری آن در بیماری هایی مانند هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات، پروستاتیت و سرطان پروستات بروز می یابند شامل علایم مرتبط با دفع ادرار هستند. البته باید توجه داشت که علل دیگری از قبیل عفونت مجاری ادراری، تنگی مجرای ادراری، ایجاد اسکار در گردن مثانه در نتیجه جراحی های قبلی، سنگ های کلیه یا مثانه، بروز مشکل در اعصابی که مثانه را کنترل می کنند و سرطان مثانه نیز می توانند باعث بروز مشکل در دفع ادرار شوند.

 

هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات

هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات که به آن بزرگ‌شدگی غده پروستات هم می گویند وضعیتی شایع در مردان میانسال و مسن است. شدت علایم در افراد مختلف متفاوت است اما با گذشت زمان علایم رو به وخیم تر شدن می گذارند. علایم معمول  هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات شامل احساس نیاز مکرر یا فوری به دفع ادرار، افزایش تعداد دفعات ادرار در شب، دشواری در شروع دفع ادرار، جریان ضعیف ادرار یا جریانی که به طور متناوب قطع و شروع می شود، قطره قطره آمدن ادرار در انتهای دفع ادرار و ناتوانی در تخلیه کامل مثانه می باشد. علایم با شیوع کمتر شامل عفونت مجرای ادراری، ناتوانی در دفع ادرار و خون در ادرار می باشد. عواملی که خطر بروز این عارضه را افزایش می دهند شامل سن بالا، سابقه خانوادگی، دیابت و بیماری های قلبی و سبک زندگی مانند چاقی مفرط هستند.

هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات یا بزرگ‌شدگی غده پروستات می تواند به عوارضی مانند احتباس ادرار، بروز عفونت در مجرای ادراری، ایجاد سنگ مثانه و آسیب به مثانه و کلیه منجر شود. اگرچه غالب مردانی که به هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات مبتلا هستند این عوارض را نشان نخواهند داد اما احتباس حاد ادرار و آسیب به کلیه خطراتی جدی هستند که باید نباید نادیده گرفته شوند. جهت درمان این عارضه در اقدام اول ممکن است پایش فعال باشد یعنی پزشک تنها بیمار را تحت نظر بگیرد و از طریق بررسی های دوره ای تعیین کند که آیا علایم رو به وخامت خواهند رفت یا خیر. برخی دارو ها نیز باعث کوچک تر شدن پروستات یا شل شدن عضلات اطراف پروستات می شوند. برخی مواقع امواج رادیویی، امواج میکرو یا لیزر نیز استفاده می شوند تا از طریق ایجاد حرارت حجم اضافی پروستات را کاهش بدهند. در صورتی که هیچکدام از درمان های دیگر نتیجه ندهند پزشک تصمیم به جراحی خواهد گرفت.

پروستاتیت

پروستاتیت به التهاب (تورم) غده پروستات گفته می شود. این وضعیت بعضی از مواقع به دلیل بروز عفونت رخ می دهد با این وجود در بسیاری از مواقع نمی توان عامل عفونی برای آن شناسایی کرد و مشخص نیست به چه دلیل التهاب رخ می دهد. گرچه پروستاتیت برخلاف هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات و سرطان پروستات ممکن است در هر سنی رخ دهد اما این وضعیت هم در سنین بالای 50 سال شایعتر است. علایم پروستاتیت شامل درد در پرینه (ناحیه مابین مقعد و کیسه بیضه) که غالبا با نشستن طولانی مدت تشدید می شود، درد در لگن، اندام های تناسلی، کمر و باسن، درد در هنگام دفع ادرار، نیاز مکرر به دفع ادرار، دشواری در شروع دفع ادرار و درد در هنگام انزال می باشد. درمان پروستاتیت با استفاده از ترکیبی از مسکن ها و داروهای آلفا-بلاکر انجام می شود. برخی مواقع از آنتی بیوتیک ها هم در درمان این بیماری استفاده می شود. اغلب مردان در طی چند هفته تا ماه درمان می شود هرچند که برخی ز مردان ممکن است علایم بیماری را برای مدت های طولانی تری داشته باشند.

سرطان پروستات

سرطان پروستات یکی از شایعترین انواع سرطان در مردان است. خطر بروز این بیماری در مردان بالای 50 سال وجود دارد اگرچه غالبا مردان بالای 65 سال را درگیر می کند. علاوه بر سن عوامل دیگری مانند سابقه خانوادگی و رژیم های غذایی پر چربی نیز در احتمال بروز این بیماری موثر هستند.

سرطان پروستات در مراحل اولیه معمولا علایمی ایجاد نمی کند اما اگر توده به اندازه کافی رشد کند که بتواند بر مجرای ادراری فشار وارد کند علایمی ایجاد می شود که تمایز آنها از هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات دشوار است. این علایم عبارتند از: نیاز مکرر به دفع ادرار (غالبا در طی شب)، احساس نیاز فوری به دفع ادرار، دشواری در شروع دفع ادرار، نیاز به زور زدن حین دفع ادرار یا طولانی شدن زمان دفع ادرار، جریان ضعیف ادرار، احساس ناتوانی در تخلیه کامل مثانه و وجود خون در ادرار یا مایع منی می باشد. در صورت مشاهده این علایم باید به پزشک مراجعه شود. هرچند که با احتمال بالاتر این علایم ناشی از هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات هستند ولی با توجه به اهمیت بیماری سرطان پروستات باید پیگیری شده و ابتلا به آن منتفی شود.

تشخیص سرطان پروستات

برای تشخیص سرطان پروستات پزشک ابتدا سوابق پزشکی و خانوادگی را بررسی می کند و یک معاینه فیزیکی را از مسیر مقعد جهت بررسی اندازه، قوام و بافت پروستات، وجود سفتی، توده و یا رشد به خارج از محدوده بافت پروستات و همچنین بررسی احساس درد غده طی لمس کردن یا فشار دادن انجام می دهد. در ادامه در صورت لزوم ممکن است پزشک آزمایشات ادرار برای بیمار درخواست دهد و همچنین یک آزمایش خونی جهت بررسی PSA نیز درخواست داده می شود. سطح PSA هم می تواند در هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات و هم در سرطان پروستات بالا رود البته در مورد سرطان پروستات سطح آن بیشتر بالا می رود. تا همین اواخر بسیاری از پزشکان انجام تست سالانه PSA را برای تمامی مردان بالای 50 سال و حتی افرادی با سن کمتر اما دارای دیگر فاکتور های خطر توصیه می کردند. اما در حال حاضر تست سالانه PSA را برای مردانی که علایم ندارند، ضروری ندیده و توصیه نمی کنند. سونوگرافی پروستات نیز به تشخیص و تمایز بین هایپرپلازی خوش‌خیم و سرطان پروستات کمک می کند. اگر این بررسی ها احتمال وجود سرطان پروستات را مطرح کنند، در نهایت بیوپسی (نمونه برداری) از بافت پروستات انجام شده و نمونه به آزمایشگاه ارسال می شود تا بررسی و تشخیص نهایی توسط پزشک پاتولوژیست آزمایشگاه انجام شود.

درمان سرطان پروستات

اگر سرطان مشکل ساز نباشد ممکن است پزشک تصمیم به اتخاذ سیاست پایش فعال بگیرد یعنی به طور دوره ای و منظم بیمار را تحت نظر داشته باشد و درمان زمانی آغاز شود که سرطان شروع به رشد کند. برای درمان سرطان پروستات اگر لازم باشد ممکن است پزشک تصمیم به جراحی پروستات بگیرد. شایعترین نوع جراحی پروستات برداشتن تمام غده پروستات همراه با مقداری از بافت های اطراف است. پرتودرمانی (رادیوتراپی) و هورمون درمانی نیز از راه های دیگر درمان سرطان پروستات هستند. هورمون درمانی زمانی که احتمال عود بیماری وجود دارد در کنار دیگر انواع درمان مانند پرتودرمانی استفاده می شود و با مهار تولید تستوسترون در بدن عود سرطان را کاهش می دهد. هورمون درمانی در مواردی که سرطان به دیگر نقاط بدن پخش شده است نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

بازنشر مطالب این وبسایت تنها در صورت ذکر منبع مجاز می باشد. لطفا حین بازنشر مطالب حتما قید بفرمایید که منبع شما "وبسایت آزمایشگاه پاتوبیولوژی جم کرمانشاه" بوده است.

ترجمه و تالیف توسط دکتر انور فتح اللهی هفتم آذرماه 1401

منابع:

وبسایت انستیتو ملی سالمندی، انستیتو ملی سلامت آمریکا

https://www.nia.nih.gov/health/prostate-problems#:~:text=Symptoms%20of%20prostate%20problems,-See%20your%20doctor&text=Need%20to%20get%20up%20many,Painful%20ejaculation

وبسایت خدمات ملی سلامت بریتانیا

https://www.nhs.uk/conditions/prostate-problems/

وبسایت موسسه پزشکی مایوکلینیک

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/benign-prostatic-hyperplasia/symptoms-causes/syc-20370087

 

 

 

[ بازگشت ]